استفتاعات
استفتاعات مقام معظم رهبری :
صيد ماهى
٢٦١٥ اگر ماهى فلسدار را زنده از آب بگيرند و بيرون آب جان دهد، پاك و خوردن آن حلال است. و چنانچه در آب بميرد، پاك است ولى خوردن آن حرام مىباشد و ماهى بى فلس را، اگر چه زنده از آب بگيرند و بيرون آب جان دهد، حرام است.٢٦١٦ اگر ماهى از آب بيرون بيفتد يا موج آن را بيرون بيندازد يا آب فرو رود و ماهى در خشكى بماند، چنانچه پيش از آن كه بميرد با دستيا به وسيله ديگر كسى آن را بگيرد، بعد از جان دادن حلال است.٢٦١٧ كسى كه ماهى را صيد مىكند، لازم نيست مسلمان باشد و در موقع گرفتن نام خدا را ببرد. ولى مسلمان بايد بداند كه آن را زنده گرفته و در خارج آب مرده.٢٦١٨ ماهى مردهاى كه معلوم نيست آن را زنده از آب گرفتهاند يا مرده، چنانچه در دست مسلمان باشد، حلال است و اگر در دست كافر باشد، اگر چه بگويد آن را زنده گرفتهام، حرام مىباشد.٢٦١٩ خوردن ماهى زنده اشكال ندارد.٢٦٢٠ اگر ماهى زنده را بريان كنند يا در بيرون آب پيش از جان دادن بكشند، خوردن آن اشكال ندارد.٢٦٢١ اگر ماهى را بيرون آب دو قسمت كنند، و يك قسمت آن در حالى كه زنده است در آب بيفتد، خوردن قسمتى را كه بيرون آب مانده، اشكال ندارد.
استفتاعات حضرت آیت الله العظمی بهجت
1316. گرفتن ماهى خاويار چه حكمی دارد؟ آيا بايد آن را رها كنيم يا استفاده از آن جايز است؟
ج. اگر فَلس ندارد، حرام است.
. 1319افراد در كشورهاى غير مسلمان، معمولاً ماهى را با وسايلى كه دارند صيد مىكنند، خوردن ماهى در اين كشورها كه افراد مسلمان مىفروشند و ما از صيد آنها همان اطّلاعات عمومی و كلّى را داريم، چه صورت دارد؟
ج. كسى كه ماهى را صيد مىكند، لازم نيست مسلمان باشد و در موقع صيد، نام خدا را ببرد، ولى مسلمان بايد بداند يا اطمينان داشته باشد كه آن را زنده گرفتهاند و در خارج آب مرده است و ماهى مردهاى كه معلوم نيست آن را زنده از آب گرفتهاند يا مرده، چنانچه در دست مسلمان باشد، حلال است؛ و اگر در دست كافر باشد، اگرچه بگويد آن را زنده گرفتهام حرام مىباشد، مگر آن كه از حرف او يا از راه ديگر علم يا اطمينان حاصل شود.
1320. در برخى از مناطق با اتصال برق به آب يا انداختن ديناميت در آب، ماهى صيد مىكنند آيا اين روش صيد جايز است؟
ج. چنان چه ماهى در آب بميرد، حرام است.
1321. اگر ماهى در تور صيّادى در زير آب بميرد، حلال است يا حرام؟
ج. حرام است.
1322. ماهى موسوم به (اوزون برون) ـ كه داراى دانههاى ريز در پوست خود مىباشد و بنا به گفتهى عدّهاى اين دانهها فلسهاى ريز مىباشد. امّا در هر حال فلس بودن آنها كاملاً مشخّص نيست ـ حكم خوردن چنين ماهى چيست؟
ج. اگر اهل خبره بررسى كنند كه ماهى مزبور داراى فلس است، به گونهاى كه موجب اطمينان شود، محكوم به حليّت است.
1323. با توجّه به تحقيقاتى كه (با استفاده از چشم مسلّح) وجود فلس در كوسهماهى را تأييد مىكند، استفادهى غذايى از اين نوع آبزى چگونه است و آيا كشف فلس حتّى با چشم مسلّح براى حلّيت آبزيان كافى است؟ و صادرات اين نوع آبزيان به كشورهاى ديگر چگونه است؟
ج. در غير آنچه كه مورد نصّ روايات است، حلال بودن داير مدار صدق فلس نزد عرفى است كه به خصوصيات مطلّع هستند و صادرات آنها چنانچه منفعت حلال داشته باشد، مانعى ندارد.
1324. استفاده از پوست و روغن اين آبزيان (ماهيان حرام) جهت مصارف دارويى چگونه است؟
ج. اگر در غير خوردن باشد، مانعى ندارد و در جهت خوردن براى مداوا هم در حدّ ضرورت، اشكال ندارد.
1325. دولت جمهورى اسلمی در مورد ماهىگيرى مقرّرات گرفتن پروانهى صيد وضع نموده است و اجازه صيد به كسانى داده مىشود كه در ازاى پرداخت مبلغى پول، پروانه صيد داشته باشند، اگر كسى اين قانون را عمل نكند، گناهكار است؟ و آيا خوردن ماهىهايى كه بدون مجوز صيد مىشوند، حلال است؟
ج. آن چه ذكر شد، منافاتى با حلال بودن گوشت ماهى صيد شده ندارد.
1326. اگر در شكم ماهى صيد شده، ماهى ديگرى پيدا شود، حلال است يا خير؟
ج. اگر احتمال دارد حيات آن تا زمان خارج نمودن ماهى حامل از آب و بقا داشته، اظهر حليّت آن است و احوط حرمت است.
1327. خوردن ميگو حلال است يا نه؟
ج. حلال است.
استفتاعات حضرت آیت الله العظمی فاضل لنکرانی
صيد مـاهـى
مسأله : اگر ماهى فلس دار را زنده از آب بگيرند و بيرون آب جان دهد، پاك و خوردن آن حلال است، و چنانچه در آب بميرد پاك است ولى خوردن آن حرام مى باشد مگر اينكه در تور ماهيگير در آب بميرد كه در اينصورت خوردنش حلال است و ماهى بى فلس را اگر چه زنده از آب بگيرند و بيرون آب جان دهد حرام است.
مسأله : اگر ماهى از آب بيرون بيفتد، يا موج آن را بيرون بيندازد، يا آب فرو رود و ماهى در خشكى بماند، چنانچه پيش از آن كه بميرد، با دست يا بوسيله ديگر كسى آن را بگيرد، بعد از جان دادن حلال است.
مسأله : كسى كه ماهى را صيد مى كند، لازم نيست مسلمان باشد و در موقع گرفتن، نام خدا را ببرد ولى مسلمان بايد بداند كه آن را زنده گرفته و در خارج آب مرده.
مسأله : در صيد ماهى لازم نيست صياد مسلمان باشد و اگر ماهى در تور يا وسيله ديگر صيادى در داخل آب هم بميرد حلال است، با توجه به نحوه صيادى فعلى كه اطمينان حاصل مى شود كه ماهى در تور و وسايل صيادى مرده است ماهى فلس دار موجود در بازارهاى مسلمانان و حتى كشورهاى غير مسلمان حلال است.
مسأله : خوردن ماهى زنده اشكال ندارد.
مسأله : اگر ماهى زنده را بريان كنند، يا در بيرون آب پيش از جان دادن بكشند، خوردن آن اشكال ندارد.
مسأله : اگر ماهى را بيرون آب دو قسمت كنند و يك قسمت آن در حالى كه زنده است در آب بيفتد، خوردن قسمتى را كه بيرون آب مانده اشكال ندارد.
مسأله : از حيوانات دريايى، فقط ماهى فلس دار حلال است حتى اگر بعضى از قسمت هاى بدن آن فلس داشته باشد و ماهى بى فلس حرام است، چنانچه ساير حيوانات آبى از قبيل نهنگ و خرچنگ و قورباغه و امثال اينها نيز حرام مى باشند.
مسأله : تخم حيوانات دريايى حلال، حلال و تخم حيوانات دريايى حرام، حرام است.
استفتاعات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی
1- خوردن گوشت دلفین و کوسه
آیا خوردن گوشت دلفین و کوسه حلال است؟یا خیر
در صورتی که فلس نداشته باشند حلال نیست.
4- گوشت صدف
چون در رساله هاى عملیّه نامى از «صدف» و حکم آن دیده نشدهو متخصّصین فن نظرمى دهندکه گوشت داخل صدف از بهترین گوشتهاست و مصداق جدى لحماً طریّاً مى باشد و داراى خواص بى شمارى است، و بعضاً اطبا براى معالجه بعضى از امراض تجویز مى کنند لطفاً حکم آن را در صورت اختیار و اضطرار و معالجه بیان فرمایید؟
تنها در صورت ضرورت بى اشکال است.
6- خرچنگ و لاک پشت دریایی
آیا خرچنگ و لاک پشت دریایى حلال گوشت هستند؟
خرچنگ و لاک پشت حرام گوشت هستند ولى میگو اشکالى ندارد.
13- خوردن صدف
خوردن صدف چه حکمی دارد؟
جایز نیست.
15- خوردن گوشت خرچنگ و کوسه ماهی جهت درمان
خوردن گوشت خرچنگ دریایی و گوشت کوسه ماهی برای دارو و درمان چه حکمی دارد؟
جایز نیست مگر اینکه به تشخیص پزشک حاذق متدین راه منحصر درمان باشد.
16- پرورش و کسب درآمد از فروش خاویار
در مورد ماهی خاویار که از نظر اسلام ماهی های بدون پولک حرام هستند، آیا پرورش این ماهی و فروش و درآمد از آن حلال است؟
خاویار ماهی های حرام گوشت حرام است و پرورش آن برای صادرات به کشورهایی که آن را حلال می دانند اشکالی ندارد.
1- خوردن ماهی شیر و قباد
لطفا در مورد خوردن ماهی شیر و قباد که در شیراز بفروش میرسد و ما فلس روی آن ندیده ایم اعلام نظر فرمایید.
خوردن ماهی هایی که فلس ندارند حرام است ولی معروف است که ماهی شیر و قباد فلس دارد و فلس آنها ظریف است و ای بسا در دام می ریزد.
2- حیوانات حلال دریایی
من در کانادا زندگی می کنم .اولا می خواستم بدانم می توانم همه ماهی های فلس دار را بخورم با اینکه نحوه مردن آنها مشخص نست .ثانیا کدام یک از حیوانات دریایی حلال و کدامیک حرام است. متشکرم
ماهی های فلس دار عموماً حلال است مگر اینکه در آب مرده باشند. (اگر در تور بمیرد اشکالی ندارد). از حیوانات دریا فقط دو چیز حلال است ماهی فلس دار و میگو.
12- گوشت ماهی خاویار
گوشت خاویار چه حکمی دارد؟
اگر فلس دارد، استفاده از آن اشکالی ندارد.
13- خوردن خاویار
خوردن خاویار چه حکمی دارد؟
خوردن خاویار ماهی های حلال گوشت (پولک دار) اشکالی ندارد.
14- خوردن ماهی کولی
آیا خوردن ماهی کولی که هم به صورت فیله و هم به صورت ماهی در فروشگاهها عرضه می شود اشکال دارد یا خیر؟
در صورتی که جزو ماهیان فلس دار باشد اشکالی ندارد و اگر نمی دانید چگونه است ماهی هایی که از بازار مسلمین می گیرید و صید اسلامی است حلال است.
1- استفاده از ماهی های مرده داخل شکم ماهی های بزرگ
شخص صیاد با شرایط صید یک ماهی بزرگ از آب صید نموده پس از شکافتن شکمش چند ماهی مرده از شکمش بیرون آورده ایا این ماهی های مرده حلال هستند یا خیر؟
خوردن ماهی های مرده که از شکم ماهی صید شده بیرون آمده اشکال دارد.
2- حیوانات حلال دریایی
من در کانادا زندگی می کنم .اولا می خواستم بدانم می توانم همه ماهی های فلس دار را بخورم با اینکه نحوه مردن آنها مشخص نست .ثانیا کدام یک از حیوانات دریایی حلال و کدامیک حرام است. متشکرم
ماهی های فلس دار عموماً حلال است مگر اینکه در آب مرده باشند. (اگر در تور بمیرد اشکالی ندارد). از حیوانات دریا فقط دو چیز حلال است ماهی فلس دار و میگو.
3- حکم ماهی مرده درون شکم ماهی صید شده
چنانچه از میان شکم ماهى صید شده، ماهى کوچک مرده اى مشاهده گردد، آیا محکوم به حلّیّت است یا حرمت؟
خالى از اشکال نیست، احتیاط در اجتناب از آن است.
4- صید ماهی به وسیله برق
اخیراً عدّه اى از صیادان نقل مى کنند که ماهى را به وسیله برق صید مى کنند ماهى صید شده در آب مى میرد مرده آن را از آب بیرون مى آورند، سؤال این است که این چنین ماهى از نظر حلّیّت و یا حرمت چه حکمى دارد؟
اشکال دارد، مگر این که بیرون از آب بمیرد.
5- شاه میگو و خرچنگ آب شیرین
متخصّصین علم جانورشناسى مى گویند: در دریاهاى جنوبى کشور نوعى خرچنگ دراز به نام شاه میگو و در آبهاى شیرین مرداب انزلى و رودخانه هاى وابسته به آن و بعضى دیگر از آبهاى شیرین داخلى نوعى خرچنگ دراز به نام خرچنگ آب شیرین زندگى مى کند که شباهت ساختمانى بسیار زیادى با میگو دارد، از لحاظ ساختمان ظاهرى «شاه میگو» و «خرچنگ آب شیرین» تفاوت فاحشى با خرچنگ معروف که داراى بدنى گرد و پهن است و در کنار دریا و یا رودخانه ها زندگى مى کند دارد، آیا اینها حلال هستند یا حرام؟
حکم در این جا تابع صدق موضوع در نظر عرف است، اگر به آن، خرچنگ (سرطان) گفته شود حرام است و اگر صدق روبیان (میگو) بر آن کند حلال است، براى تشخیص این موضوع مى توانید به صیّادان مراجعه کنید.
6- گوشت صدف
چون در رساله هاى عملیّه نامى از «صدف» و حکم آن دیده نشدهو متخصّصین فن نظرمى دهندکه گوشت داخل صدف از بهترین گوشتهاست و مصداق جدى لحماً طریّاً مى باشد و داراى خواص بى شمارى است، و بعضاً اطبا براى معالجه بعضى از امراض تجویز مى کنند لطفاً حکم آن را در صورت اختیار و اضطرار و معالجه بیان فرمایید؟
تنها در صورت ضرورت بى اشکال است.
7- شرط حلیت میگو
در مسأله اربیان (روبیان) که معروف به «میگو» است و به طور شایع صید مى شود و مأکول است فرموده اند که: «فلس دارد» آیا همه اقسام میگو را شامل مى شود؟ چون یک رقم میگو که معروف به شاه میگوست (و اسم خارجى آن لابستر است) که تمام مشخّصات اربیان رایج در او دیده مى شود جز آن که جثّه او بزرگتر است، آیا اربیان خاصّى حلیّت دارد یا هر چه که اربیان و میگو نامیده شده با وحدت مشخصات، حلال است؟
خوردن لابستر اشکال دارد.
8- خرید و فروش آبزیان حرام گوشت
آن دسته از آبزیان که خوردن آنها حرام است و لو این که زنده از آب گرفته شده باشد آیا محکوم به حکم میته است که خرید و فروش آن حرام مى باشد؟ (چون از آنها استفاده هاى دیگرى مانند خوراک براى دام و طیور و بعضاً استفاده هاى صنعتى مى شود).
خرید و فروش آنها براى منافع دیگر اشکالى ندارد.
9- صید با مواد منفجره
نظر به این که عدّه اى با استفاده از نارنجک و یا دیگر موادّ منفجره اقدام به صید ماهى مى نمایند به طورى که در اثر موج انفجار ایجاد شده، ماهیها روى سطح آب قرار مى گیرند و سپس آنها را از روى آب جمع مى کنند آیا چنین ماهیهایى حلال هستند؟
اگر ماهیها زنده یا نیمه جان از دریا گرفته شوند حلال هستند.
10- شکار و صید جهت تفریح
شکار و صید به جهت تفریح و تفنّن، و صدور مجوّز از طرف سازمانهاى مسؤول در این مورد، چه حکمى دارد؟
جایز نیست.
11- مردن ماهی های صید شده نیمه جان در آب
بعضى از صیّادان بعد از صید ماهى یا میگو براى این که ماهیها در ایّام شکار فاسد نشود، آنها را به طور نیمه جان داخل گونى گذاشته، سپس آن را داخل آب مى گذارند، که بعضى از آنها به واسطه جراحت، یا فشردگى محلّ، در داخل آب مى میرند. حکم شرعى آنها چیست؟
حلال است.
12- جدا کردن سر ماهی زنده از بدن
مشاهده می شود که صیادان پس از گرفتن ماهی از آب با پتکی بر سر آن میزنند تا زودتر جان دهد. بعضی از مواقع بعضی از ماهی فروشان سر حیوان زنده را که هنوز کاملا جان نداده برای تمیز کردن ماهی از تن جدا میکنند. آیا گوشت ماهی در موارد فوق که ماهی بیرون از آب خود بخود جان نمیدهد حلال است؟
در صورتیکه ماهی خارج از آب جان دهد گوشت آن حلال است.
13- زدن پتک به سر ماهی صید شده
گاهی اوقات ماهی را زنده از آب می گیرند و با پتک بر سرش می زنند تا بمیرد. آیا خوردن گوشت آن ماهی حلال است؟
آری، حلال است.
14- خوردن لابستر
از آنجا که تشخیص فلس دار بودن یا میگو بودن برای مردم عادی ساده نمی باشد لطفا حکم خوردن لابستر (LABSTER) را بفرمایید ؟
خوردن لابستر اشکال دارد.
15- گوشت ماهی خاویار
گوشت خاویار چه حکمی دارد؟
اگر فلس دارد، استفاده از آن اشکالی ندارد.
16- حلال بودن خاویار ماهی های فلس دار
آیا خاویار مطلقاً حلال است یا فقط خاویار برخی از ماهی ها حلال است؟
خاویار ماهی هایی که فلس دارند حلال است.
17- پرورش و کسب درآمد از فروش خاویار
در مورد ماهی خاویار که از نظر اسلام ماهی های بدون پولک حرام هستند، آیا پرورش این ماهی و فروش و درآمد از آن حلال است؟
خاویار ماهی های حرام گوشت حرام است و پرورش آن برای صادرات به کشورهایی که آن را حلال می دانند اشکالی ندارد.
18- خوردن خاویار
خوردن خاویار چه حکمی دارد؟
خوردن خاویار ماهی های حلال گوشت (پولک دار) اشکالی ندارد.
19- خوردن ماهی کولی
آیا خوردن ماهی کولی که هم به صورت فیله و هم به صورت ماهی در فروشگاهها عرضه می شود اشکال دارد یا خیر؟
در صورتی که جزو ماهیان فلس دار باشد اشکالی ندارد و اگر نمی دانید چگونه است ماهی هایی که از بازار مسلمین می گیرید و صید اسلامی است حلال است.
جمع آوری شده توسط دفتر نماینده ولایت فقیه در اداره کل دامپزشکی استان هرمزگان